پایگاه الاعتصام

شبهه سی و دوم

آیا سجده بر زمین و یا مهر صحیح است؟

پاسخ : علمای شیعه اجماع دارند که انسان در نماز باید بر زمین سجده کند و این را از سخنان اهل بیت عصمت علیهم السلام و آنها از پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم نقل می کنند. در روایتی از امامان معصوم علیهم السلام آمده است که سجده جز بر زمین یا چیزی که از زمین می روید جایز نیست، جز آنچه از زمین خوردنی و نوشیدنی است. در کتب اهل سنت نیز سجده بر زمین و خاک جایز شمرده شده است و روایاتی با این مضمون را نقل می کنند؛ مانند :

۱٫ مسلم از عایشه نقل می کند که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به من فرمود :
« سجده گاه ( مهر ) مرا از مسجد بیاور ». گفتم : « من در حال حیض هستم ». پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود : « حیض تو در دستت نیست ». مسلم سپس در معنای کلمه ی الخمرة اضافه می کند که « والخمرة فی السجادة الصغیرة مقدار مایسجد علیها ». معنای خمره سجده گاه کوچکی به اندازه ی سجده کردن است.[۱] ابن داوود نیز این حدیث را آورده است.[۲]

۲٫ امام نسائی نیز در باب تبرید الحصی للسجود علیه می گوید که قتیبه گفت : « عباد از محمد بن عمرو، از سعید بن حرث، از جابربن عبدالله نقل می کند که نماز ظهر را با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به جا آوردیم؛ پس به اندازه ی کف دستی سنگ در دستم گذاشت تا سرد شود؛ پس آن را در دست دیگرم قرار دادم تا وقتی به سجده می روم زیر پیشانی ام بگذارم ».[۳]

۳٫ بخاری نیز در کتاب التیمم از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل می کند :
« جعلت لی الارض مسجداً و طهوراً؛ زمین برای من جای سجده و پاک قرار داده شد ».[۴]

پس چرا برخی به شیعیان تعصب دارند؟ آیا برای این که به جای سجده بر فرش بر خاک و زمین سجده می کنند، تعصب می ورزند؟ به ویژه وهابیان، کار را به جایی رسانده اند که شیعیان را تکفیر می کنند و می گویند که این ها بت می پرستند و به کسانی که از مهر استفاده می کنند تعرّض می کنند. باید به آنها گفت که با این منطق، شما نیز بت پرست هستید؛ زیرا شما بر فرش ها سجده می کنید! به طور کلی، باید پرسید مسأله ای که مسلم است سجده کردن است؛ ولی این که بر چه باید سجده کرد بایست به سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم تمسک جست.

شما با چه منطق و استدلالی بر فرش ها سجده می کنید؛ ولی بر مهر سجده نمی کنید؟ نکته ی دیگر این که شیعیان به مهر سجده می کنند نه این که آن را بپرستند. سجده کردن به مهر برای خدا است و این عین توحید و خداپرستی است؛ مانند سجده ی فرشتگان به آدم برای خدا که در قرآن به آن تصریح شده است. بوسیدن جلد قرآن نیز به تصریح تمام مسلمانان، عملی پسندیده است و کسی آن را شرک نمی داند؛ زیرا همگان می دانند که احترام به قرآن است نه عبادت و پرستیدن آن.