پایگاه الاعتصام

زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و تبّرک به آثار ایشان

قسطلانی و ابن حجر از ابن یتمیه نقل کرده اند که او زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را منع و تحریم کرده است و می گوید که ثوابی نیز ندارد و به تبع آن تبریک به آثار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را نیز تحریم کرده است. و شرک می داند و ادعا می کند که این از سیره ی مسلمانان این مبهم دست می آید و اجماعی است؟

پاسخ :‌ اکنون به چند صورت به این مطالب پاسخ می دهیم : الف) احادیثی درباره ی زیارت قبر نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم :

۱٫ عبدالله بن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل می کند : « من زار قبری وجبت له شفاعتی؛ کسی که قبر مرا زیارت کند، شفاعت او به من واجب می شود ». این حدیث در ۴۱ منبع از کتب اهل سنت آمده است؛ مانند : ۱٫ الکنی و الاسماء، ج ۲، ص ۲۴ تألیف دولابی، م ۳۱۰؛ ۲٫ سنن حافظ دار قطنی، ج ۱، جزء ۲، ص ۲۱۷؛ ۳٫ بیهقی، م ۴۵۱ در سنن؛ ۴٫ قاضی عیاض مالکی، م ۵۴۴؛ ۵٫ سیوطی در الجامع الکبیر، ج ۸، ص ۹۹؛ ۶٫ قسطانی در المواهب اللدنیه؛ ۷٫ فقها مصری معاصر در الفقه علی المذاهب الاربعه، ج ۱، ص ۵۸۰؛ سبکی در شفاء، ص ۱۵٫

۲٫ عبدالله بن عمر نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود : « من حج فزار قبری بعد وفاتی کان کمن زارنی فی حیاتی؛ هر کس حج به جا آورد و قبرم را پس از وفاتم زیارت کند، مانند کسی است که در حال حیاتم مرا زیارت کند ». این حدیث را عده ای از حافظان حدیث اهل سنت، مانند : ۱٫ حافظ ابویعلی موصلی، م ۳۷۰، در مسندش؛ ۲٫ دار قطنی در سننش، ج ۱، جزء ۲، ص ۲۱۷؛ ۳٫ حافظ بیهقی در سننش، ج ۵، ص ۲۴۶؛ ۴٫ سبکی در شفاء السقام، ص ۲۱٫ علامه امینی رحمة الله افزون بر این دو حدیث، بیست حدیث دیگر از منابع مختلف اهل سنت در تأیید جواز زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می آورد.

ب) اصحاب و زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم : ۱٫ عمربن خطاب پس از فتوحات شام وقتی وارد مدینه شد، نخستین اقدامش این بود که به مسجد می آمد و به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم سلام می فرستاد و او را زیارت می کرد؛[۱] ۲٫ عبدالله بن عمر نیز کنار قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می ایستاد و به آن حضرت سلام می فرستاد.[۲]

ج) عمل اصحاب و تابعین در تبرک جستن بر قبر و آثار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم : ۱٫ حضرت علی علیه السلام می گوید : « وقتی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را دفن کردند، فاطمه علیها السلام کنار قبر ایستاد و مقداری از خاک قبر را برداشت و روی چشمش گذاشت و گریه کرد و اشعاری را سرود ».[۳]

۲٫ نافع می گوید : « اگر ابن عمر را می دیدی که از آثار رسول خدا پیروی می کرد، می گفتی او دیوانه است. ابن عمر از آثار باقی مانده رسول خدا پیروی می کرد و هر جا پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نماز می خواند، او نیز همان جا نماز می خواند »،[۴] ۳٫ انس بن مالک می گوید : « پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را دیدم، در حالی که مسلمانی موهای سر آن حضرت را می تراشید و اصحاب، اطراف او را گرفته بودند. هر تار موی ایشان در دست یکی از اصحاب بود ».[۵] در روایتی دیگر نیز آمده است : « مسلمانی موهای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را پس از تراشیدن تقسیم کرد ».[۶] در صحیح بخاری باب مناقب نیز چنین آمده است که اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای استشفا از قطره های وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نزاع می‌کردند.