معامله چهار حالت دارد: نقد، نسیه، سَلَف، کالی به کالی (جنس و قیمت هر دو مدت دار باشد) و احکام هر یک ذیلاً خواهد آمد:

۱ـ اگر جنسی را نقد بفروشند، خریدار و فروشنده می­توانند بلافاصله پس از معامله جنس و پول را از یکدیگر مطالبه نموده و تحویل بگیرند.

۲ـ در معامله نسیه باید مدّت کاملاً معلوم باشد، پس اگر جنسی را بفروشد که سر خرمن پول آن را بگیرد، چون مدت دقیقًا تعیین نشده، معامله باطل است.

۳ـ اگر جنسی را نسیه بفروشد، پیش از تمام شدن مدّت نمی­تواند عوض آن را از خریدار مطالبه نماید؛ اما اگر خریدار بمیرد و از خودش مالی گذاشته باشد، فروشنده می­تواند پیش از تمام شدن مدت طلب خود را از ورثه او مطالبه نماید.

۴ـ معامله سلف آنست که مشتری پول را بدهد که پس از مدّتی جنس را تحویل بگیرد.

۵ ـ در معامله سلف باید خصوصیّات و مقدار جنس و وقت و محلّ آن­را معین کند، و وقتی را برای تحویل جنس تعیین کند که جنس در آن موقع چندان کمیاب نباشد که فروشنده نتواند آن­را تحویل دهد، و نیز خریدار پیش از جدا شدن از فروشنده تمام قیمت را بپردازد.

۶ـ اگر جنسی را بفروشد و قرار بگذارد که پس از مدّتی تحویل دهد و پول آن­را هم بعد از مدتی بگیرد، معامله

 باطل است؛ و آن­را معامله «کالی به کالی» می­گویند.